Dua, Mani ve Ninniler
Örnek Bir Yemek Duası :
Dirildi geldi nimet veren Allahım ne cömert,
Ölenlere gani gani rahmet,
Sağ kalanlara sıhhat selamet,
Soframız nur, kaza bela geri dur,
Ev hanesini eyle mamur,
Devamı devlet kesiri rahmet,
Kabulü dua zıt vela tuğallit bi hürmet-il Fatiha.
Â
Yemekle ilgili maniler:
Misafirlerin ziyaret sırasında ve ayrılırken ev sahibine söyledikleri maniler:
Eviniz Tanrı dostu, hanen mübarek olsun,
Ocağın aydın olsun, eviniz nur ile dolsun.
Haktan yansın çırağın, iyerlensin burağın,
Cennet olsun durağın, hanen mübarek olsun.
Â
Çay veya kahve ikramında ev sahibinin söylediği mani :
İstanbul’dan gül getirdim, dalından bülbül getirdim,
Misafirlerim içsin diye çay (ya da kahve) getirdim.
Â
Misafir uğurlarken söylenen maniler
Bundan özge söz olmaz, cahiller kadrin bilmez,
Görmeye doymak olmaz, izin verin gidelim.
Ne bakarsın ıraktan, baklavadan börekten,
Vazgeçmeyiz çörekten, hanen mübarek olsun.
Haydi kalkın gidelim, bir mum verin yakalım,
Pabuçlara bakalım, eviniz mübarek olsun,
Her taraf nur ile dolsun.
Â
Çankırı'ya özgü manilerden birkaç örnek aşağıya alınmıştır.
Ata binen ağadır
Atın yönü dağadır
Ela gözlü sevgilim
Bu maniler sanadır
Al eline kalemi
Yaz başına geleni
Seni sevdim seveli
Oldum gönül veremi
Bahçelerde kereviz
Biz kereviz yemeyiz
Bize Çankırılı derler
Biz güzeli severiz
Bir dalda iki ceviz
Aramız derya deniz
Sen orada ben burada
Ecelsiz öleceğiz
Bugün ayın onudur
Has buğdayın unudur
Evliye gönül verme
Eve giden unutur
Bu dünya arsızındır
Kara gün yarsızındır
Nerde bir dilber varsa
O da uÄŸursuzundur
Bir değirmeni şal aldım
Dağlar başında kaldım
Beklemeye can dayanmaz
Seni Allah'a saldım
İndim çeşme başına
Sabun koydum taşına
Sevda nedir bilmezdim
O da geldi başıma
Güvercinin alacası
Güzelin karacası
Bir kız bir yiğit vurmuş
Gidiyor selacısı
Geminin başındayım
On iki yaşındayım
Eller ne derse desin
Ben yarin peÅŸindeyim
Ak gülüm pembe gülüm
Söylesene bülbülüm
Ne dedim de darıldım
Çürüsün benim dilim
Â
Al yastığı yüzledim
Yere koydum düzledim
Eller benim kahyam mı
Çıktım çıktım gözledim
AkÅŸamlar oldu gene
Badeler doldu gene
BaÅŸ bozuk hotuz eÄŸri
Yavruma ne oldu gene
Alaca karga olayım
Çatınıza konayım
Yoldan geçen yolcudan
Ben yarimi sorayım
Ak kağıt san kağıt
Ağlarım saat saat
Sen orada ben burda
Olur mu hiç can rahat
Ak inciydim ezildim
Ak gerdana dizildim
İster al ister alma
Ben alnına yazıldım
Armudun irisine
Ben yandım dirisine
Bunda darılmak olmaz
Sen de yan birisine
Asmada üzüme bak
Netime benzime tak
Be kadar dargın olsan
Gülerek yüzüme bak
Ayna düştü elimden
Karıştı gazellere
Gözüm çapkın alışmış
Bakıyor güzellere
Â
Ayva yaprağı sararmış
Yarim beni ararmış
Kara gözlü sevgilim
Gece gündüz yanarmış
NİNNİLER
Çocukları uyutmak için söylenen basit monoton ezgilerdir. Dörtlüklerden meydana gelir. Her mısranın sonunda ninni sözünün her dörtlüğün sonunda hu veya ee ee denilesi adettir.
Bülbülü var kafeste,
Altını vardır feste,
Uyusun oğlum büyüsün,
Çengi kızım sen sus da.
Dağa vardım dağ yanar,
DaÄŸda tavÅŸanlar uyur.
Eve geldim yavrum büyür,
Uyusun yavrum ninni.
* * *
Öte geçenin bulutu,
Beri geçeye yürüdü.
Uyku benim yavrumun.
Gözlerini bürüdü.
* * *
Karga karga gak dedi,
Çık şu dala bak.
Karga seni tutarım.
Yavruma çorba yaparım.
Kuyumcular iÅŸliyor,
Hançeri gümüşlüyor.
Benim bir tek yavrumu,
Hak bana bağışlıyor.
* * *
Nenni, nenni neneÅŸir,
Mahalleyi dolaşır.
Mahallenin kızları,
Yavrum ile oynaşır.
Ön devesi kahve yüklü,
Art devesi çadır yüklü.
Saltanatlı samur kürklü,
Uyusun yavrum nenni.
Â

